Toruń

Parafia Prawosławna
pw. św. Mikołaja Cudotwórcy

Proboszcz: ks. mitrat Mikołaj Hajduczenia
Adres: ul. Podgórna 69, 87-100 Toruń
Telefon stacjonarny: +48 56 661 01 55
Telefon komórkowy: +48 606 910 655

Ślady Prawosławia w Toruniu sięgają czasów średniowiecznych. Toruń znajdujący się na skrzyżowaniu dróg kupieckich gościł różne narodowości i wyznania. Zachowane ślady to płyta nagrobna z 1668r na ,której w pięknym cerkiewno-słowiańskim języku wypisane są imiona i nazwiska trzech osób pochowanych w Toruniu.

W latach 1724-56 Dwór Artusa służył jako cerkiew prawosławna. Można przypuszczać ,że w Toruniu była obecność wyznawców prawosławia jak piszą o tym prof. Łukaszewicz i prof. Wajda że w Toruniu zawsze byli tzw inni chrześcijanie liczba których wahała się od kilkunastu do kilkuset osób i liczby te nasilały się po kolejnych powstaniach 1830 i 1863. Stefan Pastuszewski w publikacji „Karta Prawosławna w Bydgoszczy „ podaje ,że w 1875 roku prawdopodobnie mieszkańcy Bydgoszczy korzystali z posługi parafii prawosławnej w Toruniu.

W 1921 roku 28 kwietnia została otwarta Wojskowa Parafia Prawosławna na czele której stanął ks. kpt . Stefan Rudyk. Obok niej istniała cywilna parafia składająca się głównie z imigrantów ze wschodu. W 1924 obie parafie się połączyły i od 1927 dla potrzeb parafii dzierżawiono zbór na Nowym Rynku.W 1939 r po wkroczeniu wojsk hitlerowskich parafia wojskowa przestała istnieć i cerkiew została przeniesiona na ul. Podgórna 69 gdzie znajduje się do dnia dzisiejszego. Po wkroczeniu Armii Czerwonej w 1945 r rozpoczęły się represje i prześladowania prawosławnych, których wywożono na sybir , część wyjechała lub zmieniła tożsamość. Zaginęła biblioteka parafialna, akta ,dokumenty bractwa prawosławnego , które już się nie odrodziło. Po 1945 r. parafię zaczęli tworzyć repatrianci ze wschodu .Dzisiaj parafię tworzą mieszkańcy Torunia a także ludzie kilku narodowości min z Bułgarii, Ukrainy, Białorusi, Serbii, Grecji, mniejszość romska.

Parafia św.Mikołaja obejmuje obszar dawnego województwa toruńskiego z filą w Grudziądzu(kaplica św.Mikołaja ) i w Aleksandrowie Kujawskim (kaplica św.Aleksandra).Parafia wchodzi w skład Diecezji Łódzko-Poznańskiej na czele której stoi biskup Atanazy z siedzibą w Łodzi.

Budynek cerkwi datuje się na 1888 rok i jest to dawny dworzec miejski w Toruniu.Świątynia w obecnym miejscu była użytkowana do 1939 przez bliżej nieokreśloną społeczność protestancką .Budynek wzniesiony na planie prostokąta zachowuje starożytną zasadę podziału na trzy części: przedsionek(kruchta) dobudowany w latach 90-tych XX w. W środku Ikonostas z XIX w. zbudowany w stylu monachijskim wykonany z ciemnego dębu z bogatą ornamentyką pochodzi z rozebranej w latach dwudziestych cerkwi we Włocławku.

Na prawo od ikonostasu umieszczona jest ikona patrona parafii św. Mikołaja. Obok ikona św. Serafima współpatrona parafii.

Po lewej stronie kącik Matki Boskiej z różnymi ikonami min; Wszystkich Strapionych Radość,Zaśnięcie Matki Boskiej – ikona ofiarowana przez ojca gen. Deniekina; ikona Matki Boskiej Częstochowskiej itd.

Większość ikon znajdujących się w świątyni ich pochodzenie okryte jest tajemnicą jak chociażby „ Zdjęcie z Krzyża”czy „Zmartwychstanie” „Trójca Święta”.

W większości bogate ciekawe wyposażenie w ciągu ostatnich kilku lat przy pomocy Urzędu Marszałkowskiego , Miasta Toruń ,Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków a także środków własnych zostało poddane gruntowej renowacji i ukazuje pierwotne piękno co niewątpliwie przyczynia się do coraz większego zainteresowania cerkwią zarówno ze strony licznych turystów jak i mieszkańców grodu Kopernika.

Stałe nabożeństwa odbywają się wg porządku:

  • sobota, 17:00 – Nabożeństwo wieczorne
  • niedziela, 11:00 – Boska Liturgia
  • wigilia dnia świątecznego, 17:00 – Nabożeństwo wieczorne
  • dni świąteczne, 9:00 – Boska Liturgia

Filie:

  • kaplica św. Aleksandra Newskiego w Aleksandrowie Kujawskim (ul. Wojska Polskiego 4)
  • kaplica św. Mikołaja Cudotwórcy w Grudziądzu (ul. Cmentarna 3a)