Prawosławna Diecezja
Łódzko-Poznańska
Slider

Historia parafii (10)

     Dzięki przychylności Dowództwa Garnizonu Poznańskiego, w latach 20-tych XX wieku, przekazano na obiekt parafii byłą stajnię Pułku Ułanów Wielkopolskich. Oczywiście budynek wymagał remontu i stosownej adaptacji. Do stolicy wielkopolski przybył wówczas kapelan Wojska Polskiego ks. mjr Aleksander Bogaczow, który przygotował cerkiew do pełnienia funkcji duszpasterskiej.
Uroczystość konsekracji odbyła się 13 kwietnia 1924 roku, a dokonał jej naczelny kapelan prawosławny Wojska Polskiego Bazyli Martysz, przyszły męczennik ziemi chełmskiej i podlaskiej. Uroczystość skupiła wybitnych duchownych- Aleksandra Kalinowicza, Wiaczesława Rafalskiego i Włodzimierza Wieżańskiego.

     Powstanie parafii prawosławnej p.w. Wszystkich Świętych w Piotrkowie Trybunalskim jest ściśle związane z przybyciem na początku XVII wieku prawosławnych Greków, którzy przybyli na ziemie polskie, aby skryć się przed represją ze strony Turków. Jak podają źródła historyczne, wielu kupców greckich z Macedonii, uciekając przed prześladowaniami tureckimi znalazło schronienie w Polsce. Osiedlili się w różnych miejscowościach m.in.: w Warszawie, Krakowie, Lublinie, Kaliszu, Piotrkowie Trybunalskim, Radomiu, Opatowie. W roku 1778 zostaje założona  parafia prawosławna p.w. Wszystkich Świętych w Piotrkowie Trybunalskim.

     W XVIII wieku wielu kupców greckich, uciekając przed prześladowaniami tureckimi znalazło schronienie w Polsce. Osiedlili się w różnych miejscowościach, m.in.: w Warszawie, Krakowie, Lublinie, Kaliszu, Piotrkowie Trybunalskim, Opatowie... Uzyskali oni zgodę władz Królestwa Polskiego do zakładania swoich świątyń w domach prywatnych, utrzymania we własnym zakresie kapłana prawosławnego i odprawiania nabożeństw w obrządku bizantyjskim. Z tego okresu, a dokładniej z 1778 r., bierze swój początek prawosławna parafia w Opatowie, która w 1837 r., zostaje przeniesiona do Radomia. 

     W końcu XIX stulecia zaszła potrzeba budowy nowej cerkwi w Sosnowca. Wcześniej, w 1884 r. powstała już cerkiew św. Aleksandra Newskiego w Granicy (kiedyś osobna osada, obecnie dzielnica Sosnowca - Maczki).

     Początki Parafii Prawosławnej w Bydgoszczy są związane z bydgoskim garnizonem. To tu powstał pierwszy chronologicznie prawosławny ośrodek duszpasterski, przekształcony następnie w parafię cywilną.

     Ślady Prawosławia w Toruniu sięgają czasów średniowiecznych. Toruń znajdujący się na skrzyżowaniu dróg kupieckich gościł różne narodowości i wyznania. Zachowane ślady to płyta nagrobna z 1668r na ,której w pięknym cerkiewno-słowiańskim języku wypisane są imiona i nazwiska trzech osób pochowanych w Toruniu.

      Wyznawcy prawosławia w Kaliszu pojawili się w połowie XVIII w. i pochodzili z Macedonii. W 1782 r. na wschodniej pierzei rynku zakupili kamienicę i urządzili w niej kaplicę prywatną. Władze miasta przekazały w 1818 r. Macedończykom dawny kościół zakonu franciszkanek na ulicy św. Stanisława. Nowo urządzona cerkiew była pod wezwaniem św. Atanazego. Pierwszym kapelanem społeczności kaliskiej został w początkach XIX w. ks. Teodor Petrowicz, jego następcą był ks. Atanazy Sawicz, pełniący tę funkcję w latach 1808-1827. Po nim kapelaństwo przejął Bazyli Borysewicz.

      Historia prawosławnej społeczności Łodzi i okolic sięga czasów panowania Bolesława Chrobrego. Córka polskiego króla ( jej imię nie zachowało się w historii) poślubiła księcia kijowskiego Świętopełka ( 980-1019), który po nieudanej próbie objęcia tronu został w roku 1019 wypędzony z Kijowa przez swojego brata Jarosława. Pokonany Świętopełk wyruszył do kraju swojego teścia. Sam książę zmarł w podróży, ale członkowie jego drużyny dotarli do Bolesława Chrobrego, który zezwolił im na osiedlenie się właśnie na terenie współczesnego Lutomierska, zaledwie 18 km od centrum dzisiejszej Łodzi.

     Historia włocławskiej parafii prawosławnej rozpoczęła się w I połowie XIX wieku. Liczba Rosjan wyznania prawosławnego w 1850 roku w mieście przekraczała tysiąc osób. W roku 1859 odnotowano dwukrotny wzrost tej liczby. Spowodowane to było przybyciem do miasta dwóch pułków carskiej armii. We Włocławku stacjonowała straż pogranicza, bo bardzo blisko przebiegała granica rosyjska. Stwarzało to potrzebę stworzenia miejsca kultu religijnego. W 1850 roku powstał na ulicy Przedmiejskiej 12 prawosławny dom modlitwy, który jest uznawany za pierwszą cerkiew we Włocławku.

    Historia prawosławia na ziemi krakowskiej sięga głębokiego średniowiecza. O ile ślady osób wyznania prawosławnego bardzo łatwo odnaleźć w minionych wiekach o tyle struktury parafialne powstają dopiero w XX w. Po odzyskaniu niepodległości, zaraz po I wojnie światowej, w Krakowie odnotowujemy pierwsze nabożeństwa prawosławne. W obozie dla internowanych na Dąbiu wśród społeczności narodowości ukraińskiej znajdą się również i duchowni wyznania prawosławnego. Na potrzeby internowanych sprawują oni pierwsze nabożeństwa. Równolegle w Krakowie lokuje się sztab i garnizon WP. W podległych mu jednostkach służbę wojskową w końcu lat trzydziestych pełniło ok. 5000 żołnierzy wyznania prawosławnego. Marszałek Józef Piłsudski dbał o morale żołnierzy dlatego szczególną uwagę poświęcał opiece duszpasterskiej. Pierwsza kaplica garnizonowa powstaje w roku 1923 i zostaje ulokowana w dawnej ujeżdżalni koni przy ul. Lubicz (później budynek Operetki krakowskiej – dziś fragment zabudowań Opery Krakowskiej).